10 jaar onvoorwaardelijk

Flyer_10_2015_fbLaat de kurken knallen! Frommermann viert zijn tiende verjaardag met een reusachtig aantal krasse krakers, gave klassiekers, publiekslievelingen en ondergeschoven kindjes. Nederlands meest succesvolle oude-lichte muziekensemble stroopt de mouwen op om dit jubelend varkentje even grondig te wassen. De heren plaatsen klassieke muziek op gelijke voet met dertiger en veertiger jaren nostalgia en populaire muziek van recenter tijden. Vakkundig, uitbundig en uitmuntend samen gekneed tot een feestelijk spektakel. Laat u, begeleid door sfeervolle beelden, onderdompelen in een sprankelend bubbelbad van loeigoed samenspel en moddervette kolder. Frommermann als nooit tevoren!

 
2005.
Een Nederlands ensemble brengt een eerbetoon aan de legendarische Comedian Harmonists. Frommermann werd geboren.
2015.
Frommermann viert zijn tiende verjaardag met een reusachtig aantal krasse krakers, gave klassiekers, publiekslievelingen en onderschoven kindjes.
2055.
Vanwege het feit dat het 50 jaar geleden is dat het roemruchte ensemble Frommermann is opgericht gaat een documentairemaker met zijn camera langs bij de leden van de groep voor zeven exclusieve interviews.

 

FROMMERMANN
Jan-Willem Schaafsma, Erik Slik – tenor
Mattijs van de Woerd, Jan Willem Baljet – bariton
Martijn de Graaf Bierbrauwer – bas
David Bollen – piano
Paul van Utrecht – gitaar

Marc Pantusregie en script; Saskia Gubbelscamera en montage; Maarten Eshuiskleurcorrectie; Olger Stargeluidsbewerking; Pilo Pilkeskap en grime

Met medewerking van Peter Blok, Karin Bos, Bart Oomen, Marcel Reijans, Karel de Rooij, Bram van der Vlugt, Ilse Warringa

10 JAAR

FOTO’S


 

10 JAAR

WE SCHRIJVEN 2055

Vijftig jaar na de oprichting van Frommermann maakt een filmploeg een documentaire. Wat is er geworden van de leden van het legendarische vocaal ensemble dat vanaf 2005 furore maakte? De naspeuringen worden doorsneden met bewaard gebleven opnamen van het tienjarig jubileum in 2015.

(Door Marjolijn de Cocq)
De verwarde man met de warrige witte haren schuifelt voorzichtig langs een sportparkje in de Amsterdamse binnenstad, steun zoekend bij de hekken. De politie te paard die voorbij komt, spot hem gelijk. Een oproep in de walkie talkie. Uit welke inrichting is deze nou weer ontsnapt?
In het parkje wacht ondertussen een goed geconserveerde oudere heer op zijn tennispartner. Het duurt even, dat zijn gehoor hem inmiddels wat in de steek laat blijkt als hij op zijn smartwatch wordt gebeld. “Wat zegt u?”, blaft hij harder dan noodzakelijk. “Ik versta u niet!” Op de verwarde man bij het hek achter hem slaat hij geen acht. Zoals de verwarde man zich ook niet van zijn omgeving bewust is.
Maar ooit. Ooit waren ze vrienden. Ooit speelden ze samen in Frommermann, het legendarische ensemble van vijf zangers, gitarist en pianist dat in de voetsporen trad van de Duitse Comedian Harmonies van oprichter Harry Frommermann. Ooit maakten ze furore, traden ze op voor de koningin, vierden ze hun tienjarig jubileum met het programma 10 jaar onvoorwaardelijk. Oude hits, nieuwe arrangementen, vocale virtuositeit, volle zalen.
“En cut”, roept regisseur Marc Pantus bij sportpark Swift. Weer is de goed geconserveerde oudere heer komen aanrennen, weer heeft de goed geconserveerde oudere heer zijn spieren gestretcht en een luchtballetje geslagen. Weer heeft de verwarde man met de warrige witte haren gewacht om op het juiste moment in actie te komen. Het politieteam dat hem kwam halen, weet inmiddels dat het hier gaat om opnamen.
Want we schrijven 2015, het jaar dat Frommermann onder leiding van Pantus aan het jubileumprogramma werkt. En dat jubileumprogramma moest voor Pantus meer zijn dan wat liedjes en ‘alles gaat goed, hoera, hoera.’ “Een jubileum is op zichzelf niet boeiend, het heeft geen verhaal.”
Dus bedacht hij hoe het de Frommermannen verder zou vergaan, een denkbeeldige toekomst in fragmenten van een veertig jaar later gedraaide ‘documentaire’ die het raamwerk vormen van de voorstelling. “Zo is de factor tijd veel sterker. Ik maak een lijst om wat zij doen, een lijst die je alleen maar hoeft op te hangen.”
De filmpjes zijn rookgordijnen, puzzelstukjes, benadrukt Pantus. Niet iedereen herinnert zich meer alles wat er is gebeurd. “Het is een in nevelen gehuld toekomstbeeld. Want het feest moet natuurlijk wel een feest blijven. Je kunt er niet een verhaal bij maken als ‘in 2017 kregen die en die ruzie en toen was het snel afgelopen en bleef er een restschuld van 45.000 euro’. Dat is niet gezellig.”
In Pantus’ woning in de Amsterdamse Plantagebuurt verzamelen zich vandaag de leden van Frommermann voor de opnames. Ze gaan in de schmink bij visagist Pilo, die levensechte rode adertjes tekent en ouderdomsvlekken aanbrengt. Poederwolken stuiven in het rond. Bariton Jan Willem Baljet komt nog goed weg als de tennisser, gitarist Paul van Utrecht wordt met de witte pruik ‘gewoon heel erg Alzheimer’.
“En jij krijgt een kaal kopje”, kondigt Pilo aan. “Ein Glatze”, reageert bas Martijn de Graaf Bierbrauwer. Als zijn haar is weggewerkt, krijgt hij nog een snor en een door Pantus vers gestreken beige jack en transformeert zo in zijn vader. “Kind”, zegt hij belegen tegen actrice Ilse Warringa die zijn dochter zal spelen, “Kindje, hoe gaat het met je?”
Er wordt gefilmd in Artis, tussen de patiënten in het Sarphatihuis, in voormalig verpleeghuis Wittenburg. Er worden escapades uitgehaald in roeibootjes op de gracht en er zijn gastrollen voor acteurs die eerder met Frommermann hebben gewerkt, onder wie Karel de Rooij, Bram van der Vlugt en Peter Blok.
Blok regisseerde de eerste voorstellingen van Frommermann. “Ik had zelf op de toneelschool ook wel eens iets van de Comedian Harmonists gezongen”, vertelt hij. “Daar leer je samenzingen. Je begint met barbershop, vierstemmig, en dan steeds iets moeilijker en bovenaan staan de Comedian Harmonists. Met veel moeite hebben we toen Lebewohl, gute Reise ingestudeerd.”
En toen hoorde hij de zangers van Frommermann. “Ik kwam kijken bij de eerste repetities in het Conservatorium en dacht: fuck zeg! Ze waren toen al veel beter dan wij ooit met z’n allen met eindeloos oefenen en puzzelen voor elkaar hadden gekregen. Ja, frustrerend. Maar ook: geweldig!”
Marcel Reijans transformeert vandaag in een excentrieke grachtengordelbewoner met een baard van hoog Kerstmangehalte. De tenor, oprichter van Frommermann, heeft de groep inmiddels verlaten maar keert in de ‘documentaire’ weer even terug. Het was destijds directeur van het Grachtenfestival Alma Netten die rondliep met het idee van een voorstelling over de Comedian Harmonists, vertelt hij. “Mijn vrouw werkte bij het Grachtenfestival en zei toen meteen: dat moet je Marcel laten doen. Want ik was gek van die muziek, die kende ik uit mijn jeugd en die bracht prachtige herinneringen boven.”
In het najaar van 2004 is hij toen mensen gaan bellen met wie hij wilde werken. “De meesten zeiden ja. Het moeilijkst te vinden was de bas. Die heeft in Frommermann een vrij uitgesproken partij en er zijn er maar weinig die het kunnen. Via via werd ik op Martijn geattendeerd en in februari 2005 viel met hem erbij alles op z’n plaats.”
En door de enorme bijval van het publiek en het speelgenot van de Frommermannen, kreeg wat was bedoeld als een eenmalige exercitie een staart. Het repertoire werd uitgebreid en breidt zich nog steeds uit, van jaren dertig tot Schubert tot nummers speciaal voor Frommermann geschreven of gearrangeerd. In de jubileumvoorstelling een selectie uit tien jaar Frommermann, binnen de ‘lijst’ die Marc Pantus om de nummers heen heeft gemonteerd.
Op een verlaten verdieping van verpleeghuis Wittenburg scharrelt de verwarde man met het warrige witte haar door de gangen. “Dokter, dokter, dokter”, schiet hij dokter Peter Blok aan. Met zalvende stem stuurt die de verwarde man heen. “U was hier al meneer Van Utrecht, vanmorgen. Weet u nog? U kunt weer gaan, het is allemaal goed.”
Meneer Van Utrecht weet overduidelijk niets meer. Pantus: “En dan zien we Paul nog heel lang doorlopen. Naar het niets. Naar de dood.” Van Utrecht lacht: “We hebben ons willoos gemaakt en in de handen gelegd van Marc. We weten dat hij altijd met een twist komt. En het is ook fijn dat we straks in de voorstelling niet hoeven te acteren. We hoeven alleen maar muziek te maken en dat is toch wat we het beste kunnen. In meer en mindere mate.”